عمل جراحی آب مروارید یا کاتاراکت یکی از رایجترین و موفقترین روشهای درمانی برای برطرف کردن تاری دید ناشی از کدر شدن عدسی چشم است. وقتی عدسی چشم شفافیت خود را از دست میدهد، دید فرد بهتدریج تار میشود و در این مرحله، تنها درمان قطعی انجام جراحی آب مروارید است.
در این روش، عدسی کدر چشم با یک عدسی مصنوعی شفاف جایگزین میشود تا مسیر عبور نور به شبکیه دوباره طبیعی شود. در ادامه، مراحل انجام عمل، انواع روشها و مراقبتهای بعد از آن را بررسی میکنیم تا دید کامل و دقیقی از این جراحی ایمن و نتیجهبخش به دست آورید.
عمل جراحی آب مروارید چیست؟
جراحی کاتاراکت روشی است که در آن عدسی طبیعی و کدر چشم برداشته شده و با یک عدسی مصنوعی شفاف جایگزین میشود تا مسیر عبور نور به شبکیه بازگردد. این عمل زمانی انجام میشود که تاری دید، حساسیت به نور یا کاهش دید در شب بر زندگی روزمره تاثیر بگذارد.
در طول عمل کاتاراکت، پزشک با ابزارهای دقیق میکروسکوپی عدسی کدر را خرد کرده یا خارج میکند و لنز جدیدی را درون چشم جایگذاری مینماید. این عمل بهصورت سرپایی و تحت بیحسی موضعی انجام میشود و بیمار پس از مدت کوتاهی میتواند مرخص شود. دقت بالا، درصد موفقیت چشمگیر و بازگشت شفافیت دید از دلایل محبوبیت جهانی این جراحی است.
عمل آب مروارید چه زمانی پیشنهاد میشود؟
جراحی کاتاراکت چشم زمانی توصیه میشود که تاری دید یا کاهش شفافیت بینایی بر فعالیتهایی مثل رانندگی، مطالعه یا دید در شب اثر بگذارد. همچنین اگر فرد دچار دوبینی، تغییر مداوم شماره عینک یا حساسیت غیرعادی به نور شود، احتمال دارد عدسی چشم دچار کدورت شده باشد. در این شرایط، جراحی بهترین و قطعیترین روش برای بازگرداندن دید طبیعی است.
هدف از انجام این عمل تنها حذف عدسی کدر نیست، بلکه بازگرداندن کیفیت دید و پیشگیری از عوارض پیشرفته آب مروارید مانند التهاب و افزایش فشار داخل چشم نیز مدنظر است.
کاندیدای مناسب برای عمل کاتاراکت
افرادی که دچار تاری دید، کاهش وضوح رنگها یا دید مهآلود هستند، اغلب در مراحل ابتدایی بیماری کاتاراکت قرار دارند. با پیشرفت این وضعیت، نور چراغها در شب پخش میشود و رانندگی یا خواندن سختتر میگردد. در این مرحله، جراحی آب مروارید بهترین راه برای بازیابی بینایی است.
افرادی که فقط در یک چشم دچار کاتاراکت شدهاند، یا شماره عینکشان بهطور مداوم تغییر میکند، باید توسط چشمپزشک بررسی شوند. همچنین کسانی که به دلیل کدورت عدسی دچار دوبینی یا خستگی چشم هستند، از جراحی بیشترین سود را میبرند.
اقدامات اولیه قبل از عمل آب مروارید
قبل از انجام عمل کاتاراکت، پزشک مجموعهای از آزمایشها و بررسیها را انجام میدهد تا ایمنی و دقت جراحی تضمین شود:
- معاینه کامل چشم و بررسی میزان پیشرفت کاتاراکت
- اندازهگیری دقیق قدرت عدسی مصنوعی (IOL)
- قطع داروهای رقیقکننده خون در صورت نیاز
- استفاده از قطرههای آنتیبیوتیک طبق تجویز پزشک
- ناشتا بودن چند ساعت قبل از عمل برای ایمنی کامل در زمان بیحسی
📞 برای اطلاع از هزینه عمل آب مروارید چشم 1403 با شماره ۰۹۳۳۷۰۷۳۷۲۵ تماس بگیرید 📞
انواع روشهای انجام جراحی کاتاراکت
نوع جراحی آب مروارید با توجه به وضعیت عدسی و شرایط عمومی بیمار تعیین میشود. در حال حاضر سه روش اصلی برای درمان کاتاراکت چشم وجود دارد :
۱. فیکوامولسیفیکاسیون (Phacoemulsification)
این روش مدرنترین و رایجترین نوع جراحی است. با امواج اولتراسونیک عدسی کدر خرد و از چشم خارج میشود و سپس عدسی مصنوعی شفاف جایگزین میگردد. این عمل بدون بخیه انجام میشود و دوران نقاهت بسیار کوتاهی دارد.
فیلم توضیحات دکتر نرگس حسنلو درباره جراحی آب مروارید
2- روش خارج کپسولی
در مواردی که عدسی بسیار ضخیم یا کدر است، جراح عدسی را بهطور کامل از چشم خارج میکند اما کپسول پشتی عدسی باقی میماند تا لنز جدید روی آن نصب شود. این روش برای کاتاراکتهای پیشرفته موثر است، هرچند دوره نقاهت کمی طولانیتر دارد.
✍️ بیشتر بخوانید: بیهوشی در جراحی آب مروارید
3- روش درون کپسولی
در روش درونکپسولی، عدسی به همراه کل کپسولش از چشم خارج میشود. این تکنیک یکی از قدیمیترین روشهای درمان آب مروارید است و امروزه فقط در موارد خاص مانند صدمات شدید چشمی یا جابهجایی کامل عدسی استفاده میشود.
در این روش برش بزرگتری روی چشم ایجاد میشود و نیاز به بخیه دارد. بهدلیل پیشرفت فناوری و معرفی روشهای مدرنتر مانند فیکوامولسیفیکاسیون، امروزه کاربرد این روش بسیار محدود است.
انواع لنزهای مصنوعی در جراحی آب مروارید
پس از خارج کردن عدسی طبیعی، لنز مصنوعی دائمی در چشم کار گذاشته میشود. نوع لنز بر اساس نیاز بینایی بیمار انتخاب میشود:
- لنز تککانونی (Monofocal): دید واضح برای فاصله دور، اما نیاز به عینک برای مطالعه.
- لنز چندکانونی (Multifocal): دید واضح در فواصل مختلف و کاهش وابستگی به عینک.
- لنز توریک (Toric): برای بیماران مبتلا به آستیگماتیسم، به اصلاح همزمان انحراف دید و کاتاراکت کمک میکند
مراقبتهای بعد از جراحی آب مروارید
بهبودی پس از جراحی سریع است، اما رعایت برخی نکات در چند روز اول ضروری است:
- استفاده منظم از قطرههای آنتیبیوتیک و ضدالتهاب طبق تجویز پزشک
- اجتناب از مالیدن یا فشار دادن چشم
- استفاده از محافظ یا عینک آفتابی هنگام خروج از منزل
- پرهیز از فعالیتهای سنگین و شنا به مدت یک هفته
- خوابیدن با سر کمی بالاتر برای کاهش تورم
- در صورت بروز درد یا کاهش دید، فورا به پزشک اطلاع دهید.
عوارض احتمالی جراحی آب مروارید
جراحی آب مروارید یکی از ایمنترین اعمال چشمپزشکی است، اما مانند هر عمل دیگر ممکن است عوارضی هرچند نادر ایجاد شود، از جمله:
- عفونت (در صورت عدم رعایت بهداشت)
- التهاب یا تورم خفیف چشم
- افزایش فشار داخل چشم
- افتادگی پلک موقت
- کدورت کپسول خلفی (آب مروارید ثانویه) که با لیزر قابل درمان است.
هزینه جراحی آب مروارید
هزینه جراحی آب مروارید بسته به نوع روش جراحی، نوع لنز مصنوعی انتخابی و شرایط بینایی هر بیمار متفاوت است. در واقع، پزشک پس از معاینه دقیق و بررسی وضعیت چشم، بهترین گزینه درمانی و برآورد دقیق هزینه را مشخص میکند. برای آشنایی با جزئیات بیشتر، پیشنهاد میکنیم مقاله هزینه عمل آب مروارید را مطالعه کنید.
جمعبندی
جراحی آب مروارید روشی ایمن و دقیق برای بازگرداندن بینایی است. انتخاب زمان مناسب برای جراحی و رعایت توصیههای پزشک قبل و بعد از عمل، تاثیر زیادی در موفقیت نتیجه نهایی دارد. در اغلب موارد، بیمار تنها چند روز پس از جراحی میتواند وضوح دید خود را بازیابد و به فعالیتهای روزمره بازگردد.
*~ سؤالات متداول عمل آب مروارید ~*
در صورتی که هر یک از علائم از دست رفتن دید، تشدید قرمزی چشم، درد شدید در ناحیه چشم و برطرف نشدن آن را آنتیبیوتیک، دید نقطه نور در مقابل چشم، حالت تهوع و یا سرفه شدید را مشاهده کردید بهتر است در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید.
به صورت کلی این عمل جراحی 15 الی 30 دقیقه نیاز دارد. بعد از عمل جراحی نیز بیمار باید یک ساعت در اتاق ریکاوری استراحت داشته باشد و سپس به منزل برود.
آب مروارید و شدت درگیری این بیماری تنها با بررسی و معاینه دقیق پزشک قابل تشخیص است.
اکثر بیماران طی ۲۴ تا ۴۸ ساعت متوجه بهبود بینایی میشوند، اما وضوح کامل ممکن است تا چند هفته طول بکشد.
خیر، اما در برخی موارد ممکن است کپسول پشت لنز کدر شود که به آن «آب مروارید ثانویه» گفته میشود و با لیزر درمانی ساده رفع میگردد.